CNOTY NABYTE I CNOTY WLANE O. Dr Andrzej Gmurowski OP reprint 1935 r.

ZŁOTA KSIĄŻECZKA DLA DZIECI

studium porównawcze w myśl zasad św. Tomasza z Akwinu

O. DR ANDRZEJ GMUROWSKI OP 

wierny reprint z 1935 r.

Książka niniejsza, ułożona na podstawie różnych autorów (w tym Arystotelesa, ks. Gasparriego, ks. Garrigou-Lagrange, ks. Semenenko, ks. Woronieckiego, ks. Żychlińskiego) przez O. Dr. Andrzeja Gmurowskiego O.P. w roku 1935, porusza naukę o wlanych cnotach moralnych oraz wzajemną zależność cnót nabytych i cnót wlanych – odnosząc się do mistrzowskich dzieł Doktora Anielskiego – św. Tomasza z Akwinu.

*

Doświadczenie życia codziennego wykazuje, że człowiek, zarówno jak w złem, drogą nawyknienia, może nabrać pewnych nałogów, tak też wykonywając czyny dobre, dochodzi do sprawności (habitus), zwanych cnotami, przy czem nieraz dużo wytrwałych trzeba wysiłków, aby osiągnąć zupełne opanowanie pewnej określonej dziedziny moralnej i zdobyć tę „łatwość w działaniu dobrem”, jaką właśnie jest cnota. Są więc cnoty, które nabywamy własnym wysiłkiem i własną pracą: virtutes acquisitae, cnoty nabyte.

Uczy nas jednak św. Tomasz, a za nim cała szkoła tomistyczna i powszechnie wszyscy teologowie, że, oprócz wspomnianych cnót nabytych, istnieją jeszcze cnoty moralne wlane czyli wprawności dobre, które Bóg w szczodrobliwości Swej wraz z łaską uświęcającą, cnotami teologicznemi oraz darami Ducha Świętego „wlewa” do duszy, aby ją uzdolnić do czynów moralnych o wartości nadprzyrodzonej. Tego rodzaju cnoty, skierowane do przedmiotu i celu nadprzyrodzonego, nie mogą być owocem przyrodzonego wysiłku ludzkiego, lecz z istoty swej muszą pochodzić od Boga, jedynego sprawcy porządku nadprzyrodzonego. (…)

Niełatwy jednak problem nasuwają teologowi nadprzyrodzone cnoty moralne, z istoty swej wlane, jeśli chodzi o ustosunkowanie się ich do cnót nabytych. (…) Jakie jest wzajemne oddziaływanie tych cnót; którym spośród nich należy dać pierwszeństwo? Czym różnią się od siebie te cnoty? Jaka jest ich przyczyna sprawcza? W jakiej mierze cnoty nabyte usposabiają do otrzymania łaski uczynkowej, łaski uświęcającej oraz cnót wlanych? Czy i w jaki sposób cnoty nabyte zachowują i udoskonalają cnoty wlane?

Na te i inne pytania odpowie miłemu Czytelnikowi niniejsza książka.